Ukopana kuća kao utočište

Na stjenovitom obodu male uvale ostrva Serifos, u Grčkoj, smještena je rezidencija koja ostaje gotovo neprimjetna sa kopna, moguće je vidjeti tek sa mora. Ukopan teren i prekriven zelenim krovom, ovaj objekat predstavlja primjer diskretnog integrisanja arhitekture u pejzaž. Riječ je o projektu nCaved, koji potpisuje atinski studio Mold Architects.

Ovaj projekat nastao je iz potrebe da se na lokaciji sa koje se pružaju izuzetne vizure, ali koja je istovremeno izložena snažnim sjevernim vjetrovima, stvori zaštićeni stambeni prostor. Umjesto linearnog rasporeda na površini zemlje, projektanti iz studija Mold Architects odlučili su da „izbuše“ padinu, primjenjujući pravougaonu mrežu koja generiše trodimenzionalnu šahovsku kompoziciju. Ova stroga geometrija se razbija rotacijom završne ose, čime se dnevnoj zoni omogućavaju šire vizure. Time se vizuelni otisak objekta postepeno smanjuje na završnoj tački uspona, dok se drama u prostoru postiže postupnim otkrivanjem unutrašnjih sadržaja kroz vanjsko stepenište, takođe ukopano u stijenu.

Posmatrano iz vazdušne perspektive, jasno se očitava logika ukopanog volumena: na kompaktnoj trapezoidnoj parceli, primijenjena je ortogonalna mreža koja generiše šahovsku kompoziciju punih i praznih zona — stambenih jedinica, otvorenih atrijuma i komunikacionih prolaza.

Rezidencija prati prirodni nagib terena i razvija se na tri nivoa. Dva su međusobno povezana unutrašnjim komunikacijama, dok je treći projektovan kao nezavisna cjelina. Visinske razlike povezuje dugačka stepenica ukopana između dva kamena zida, koja uokviruje suprotne vizure: pri usponu pogled se usmjerava ka nebu, dok se pri silasku otvara ka moru.

Opšti ambijent evocira na boravak u pećini. Enterijer je obilježen sirovim teksturama i kontrastnim materijalima: kamen i beton, drvo i metal zadržani su u svom neobrađenom stanju, čime se dodatno naglašava jedinstveni karakter ovog prostora.

U cilju postizanja visokih parametara energetske efikasnosti, primijenjen je niz pasivnih i aktivnih strategija, kao što su: prirodna ventilacija i osvjetljenje, visokoperformantne staklene površine, suvozidani kameni zidovi i zeleni krov. Ovi elementi ne samo da doprinose održivosti objekta, već i omogućavaju njegovo harmonično povezivanje sa okruženjem.