Obilaznica oko Budve - novo lice obale

Budva se dugo suočava sa logističkim problemom saobraćaja koji vremenom postaje egzistencijalni. Grad koji ljeti primi desetostruko više ljudi nego što mu infrastruktura dozvoljava, decenijama čeka rješenje koje bi tranzitni tok izmjestilo iz uskog urbanog tkiva. Sada, konačno, to rješenje dobija fizički oblik.

Projekat

Krajem juna 2026. potpisan je ugovor između Monteputa i konzorcijuma predvođenog kompanijom BRIV Construction za projektovanje i izgradnju dionice Markovići – Lastva Grbaljska. Riječ je o prvoj fazi obilaznice oko Budve, dugoj oko devet kilometara (osam kilometara trase plus jedan kilometar pristupnog puta ka bulevaru), čija je vrijednost 196 miliona eura bez PDV-a, odnosno oko 240 miliona sa PDV-om. Finansira se u cijelosti iz kapitalnog budžeta. Trasa prolazi kroz opštine Budva i Kotor, počevši na petlji Markovići (veza sa putem M-10) i završavajući na petlji Lastva Grbaljska (veza sa magistralom M-1). Rok za završetak je četiri godine od uvođenja izvođača, a pripremni radovi na terenu očekuju se već u oktobru ove godine.

Inženjerski karakter

Projekat čini posebno zahtjevnim konfiguracija terena. Iznad Budve se teren strmo diže, sa geološkim strukturama koje ne dopuštaju klasičan put u nasipu. Rezultat, više od 70 odsto trase prolazi kroz objekte. Dva dvocijevna tunela ukupne dužine 4,3 kilometra i mostovi ukupne dužine 1,4 kilometra. Po tehničkoj zahtjevnosti, ova dionica se poredi s autoputem Bar-Boljare na potezu Mateševo-Andrijevica. Razlika je u tome što se ovdje gradi u neposrednoj blizini mora i turističkog krajolika, što nameće dodatnu odgovornost prema vizuelnom utisku gotovog objekta. Ugovor se realizuje po Žutom FIDIC modelu, izvođač najprijе projektuje, pa gradi. Prva godina biće posvećena izradi glavnog projekta i pripremnim radovima, a preostale tri intenzivnoj gradnji. Konzorcijum čine BRIV Construction, Hering, Herc gradnja, kineski Shandong i sarajevski IPSA Institut.

Šira slika

Obilaznica oko Budve nije izolovan projekat. Puna trasa koridora B1, od petlje Bratešići do sela Vrijesno, prostire se na 14,4 kilometra i uključuje jedanaest mostova. Ova saobraćajnica povezuje magistralne puteve Podgorica-Budva i Budva-Tivat, a dugoročno je zamišljena kao dio brze ceste duž crnogorskog primorja. Crna Gora do 2040. planira izgraditi 623 kilometra auto-puteva i brzih saobraćajnica. Budvanska obilaznica je, u tom kontekstu, prvi veliki korak u transformaciji primorske saobraćajne mreže, koja je trenutno svedena na jednu preopterećenu magistralu.

Šta donosi

Izmještanje tranzitnog saobraćaja iz urbanog jezgra Budve doprinosi bezbjednijem putovanje duž primorja. Donosi takođe, rasterećenje u ljetnjim mjesecima, kada kolone na magistrali znaju trajati satima, bržu vezu između centralnog i južnog dijela zemlje, podsticaj turizmu i logistici. Za grad koji živi od mora i ljeta, svaki automobil manje u centru znači kvalitetniji boravak za posjetioce i stanovnike. U tom smislu, obilaznica nije samo saobraćajni objekat. Ona je preduslov da Budva uopšte može razmišljati o rekonstrukciji svog javnog prostora.