Šta su rešetkasti nosači

Rešetkasti nosači su nastali kao posljedica potrebe za što efikasnijim nosećim elementima. Kod rešetkastih nosača utrošak materijala je mnogo manji nego kod punih nosača što ih čini lakšim. Sastoje se od međusobno povezanih pojasnih štapova i štapova ispune ( vertikale i dijagonale). Štapovi ispune obrazuju trougaone strukture i opterećeni su samo aksijalnim silama (pritisak i zatezanje). 

Rešetkasti nosači se koriste za premošćavanje velikih raspona, onda kada je neracionalno koristiti pune nosače. Rešetkasti nosači mogu biti izrađeni od betona, čelika, drveta ili kombinacijom čelika i betona. U današnjem građevinarstvu betonske rešetke se skoro i ne koriste. Rešetkasti nosači se danas uglavnom izrađuju od čelika. 

Šta je rešetkasti nosač

Da bi se nosač smatrao rešetkom potrebno je usvojiti određene pretpostavke:


  • Sve tačke (čvorovi) u kojima se spajaju štapovi predstavljaju zglobne veze. Zglobna veza je ona veza koja omogućava elementima slobodnu rotaciju oko tačke spajanja. Iako su u praksi štapovi najčešće kruto vezani putem čvornih limova, može se sa velikom tačnošću usvojiti pretpostavka zglobne veze jer se ose svih štapova sijeku u jednoj tački. 
  • Da bi se pojednostavio proračun rešetkastih nosača potrebno je pretpostaviti da sva opterećenja koja djeluju na rešetkasti nosač, djeluju isključivo u čvorovima. Ovo znači da se pretpostavlja da sila može djelovati samo na krajevima štapova. Sila ne može djelovati po sredini štapa jer štap ne može primiti sile savijanja već samo sile pritiska i zatezanja. 
  • Svaki štap rešetke u bilo kojem trenutku vremena mora biti u ravnoteži tj. sila na jednom kraju štapa mora biti jednaka sili na drugom kraju štapa. Štap može biti izložen sili pritiska ili sili zatezanja. 

Osnovna jedinica građe rešetkastog nosača

Osnovna jedinica građe rešetkastog nosača je trougaona struktura koja se sastoji od tri aksijalno napregnuta štapa. Trougaona struktura je stabilna forma koja se ne može deformisati pod dejstvom operećenja ukoliko dužine štapova ostanu nepromijenjene. Ovo trouglastu strukturu čini veoma pogodnom za konstruisanje rešetke koja je sposobna premošćavati velike raspone. 

Za razliku od trougaone strukture, struktura od četiri štapa nije stabilna. Usljed djelovanja opterećenja, ovakva forma se može deformisati bez promjene dužine štapova koji je sačinjavaju. Kako bismo je napravili stabilnom potrebno je dodati dijagonalu koja će formirati dvije trougaone strukture. 

Sile u rešetkastom nosaču

Na slici ispod je prikazan rešetkasti nosač na čije čvorove donjeg pojasa djeluju spoljašnje sile. Mehanizam prenošenja opterećenja kod rešetkastih nosača je takav da pojasni štapovi svojim aksijalnim naprezanjem prihvataju momente savijanja. U ovom slučaju su štapovi gornjeg pojasa napregnuti na pritisak, a štapovi donjeg pojasa na zatezanje. Smičuće sile se u rešetkastom nosaču prihvataju štapovima ispune. 


27.12.2021. Gradnja


# pojasni štapovi # rešetkasti nosači # štapovi ispune
Crta Izdvajamo

Prvi online expo proizvoda i usluga iz oblasti građevinarstva i arhitekture u Crnoj Gori!