Kuća sa dva datuma u Bokeškoj ulici

Kuća Vujovića u Bokeškoj ulici je tipičan primjer podgoričke kuće koja je nastajala s početkom 20.vijeka u Mirkovoj varoši. Skoro 100 godina nakon njene izgradnje kuća je u ruiniranom stanju čijem propadanju smo svjedočili godinama. Jedna od rijetkih koja je izbjegla savezničko bombardovanje i postala podsjetnikom kako se nekada formirala gradska kuća, danas je ruševina usljed nebrige.

Izvor: Paten Studio

Pravugaone osnove, dimenzija circa 10,60x12,0 metara, kuća je spratnosti prizemlje, sprat i potkrovlje. Poprečno je podjeljena, ili bolje, ukrućena kamenim zidom debljine 50cm koji dijeli tlocrt kuće na dvije prostorije približnih dimenzija, kraće strane oko 5 metara. Trenutno stanje kuće je izuzetno loše sa urušenim krovnim ravnima, viđenicama, međuspratnim konstrukcijama na svim etažama, vertikalnim komunikacijama i brojnim drugim oštećenjima.

Izvor: Paten Studio

Stilski rađena u eklekticizmu, kuću je nekad krasila skladna ulična fasadna ravan sa naglašenim balkonom na 1. spratu skoro kvadratnih dimenzija kojeg nose dva kvadratna stuba dimenzija 35x35 cm jednostavnih bazisa i kapitela, zajedno formirajući ulazni portal. Masivne grede dimenzija 30x64 cm koje nose ploču terase su bogato fazonirane rađene u betonu i malteru. Kota prizemlja je circa 15cm uzdignuta fino klesanim kamenim stepenikom u odnosu na kotu trotoara. 

Dva datuma – dvije godine.

Na ključnom kamenu luka ulazne partije uklesana je godina 1923. sa ćiriličnom skraćenicom za godinu što bi moglo značiti da je to godina kad je započeta izgradnja kuće. Druga godina 1929. oblikovana je u bogatom floralnom motivu na timpanonu 2.sprata, tj. potkrovlja što bi moglo značiti da je to godina završetka izgradnje kuće.

Dug period izgradnje može se ogledati i time što fasadni zidovi kuće imaju dva različita tretmana u oblikovanju prozorskih niša na prizemlju i prvom spratu iako su istih dimenzija. Na prizemlju su prozorske niše, sa unutrašnje strane zida, zasvedene pri čemu je strijela luka 15 cm, dok kod prozorskih niša na prvom spratu gornja ivica niše je ravna.



Takođe jedna od karakteristika zidova je da su ulični i dvorišni zidovi udvojeni, tj. mogu se razaznati unutrašnji (konstruktivni) i vanjski (fasadni) dio zida. Ovi zidovi su nešto deblji u odnosu na bočne kamene zidove i dimenzija su circa 65cm.

Izvor: Paten Studio

Jedna od karakteristika kuće je trifora na fasadnom zidu u dijelu potkrovlja. Lučno oblikovana sa većim i naglašenijim centralnim lukom u odnosu na bočne kroz koji se može izaći na manji balkon koji podržavaju dvije stilski oblikovane konzole. Trifora je ukrašena pilastrima, kapitelima i fasadnom plastikom trapezoidne forme koja se nastavlja nad centralnim lukom iz raskošno oblikovanog vijenca koji opšiva timpanon. Unutar trougaone forme timpanona u floralnom motivu izrađenom od maltera oblikovana je 1929. godina.

Krov je dvovodan, nagiba 30 stepeni pri čemu je krovna ravan okrenuta ka Bokeškoj ulici još jednom prelomljena ka vijencu krova nagiba circa 15 stepeni u dužini od 109cm.

Vijenac krova je dubine 25cm poprečnog presjeka kao četrvt kruga kojeg prekida balkon drugog sprata dubine circa 90cm. Ispod kružnog dijela vijenca proteže se zubčasta niska kocki po principu puno-prazno u razmaku circa 9cm.

Međuspratna konstrukcija je bila drvena koja se sastojala od greda 16x16 cm koje su prostirale između centralnog kamenog zida i ulične i dvorišne fasade na međusobnom razmaku od 110cm. Kroz centralni zid koji je nosio međuspratnu konstrukcijuje u oba nivoa prizemlje i sprat, zid je bio probijen otvorima za vrata/nišama pri čemu, i ovdje, u nivou prizemlja su otvori zasvedeni dok u dijelu prvog sprata je arhitravan.

Izvor: Paten Studio

Trenutno stanje karakterišu brojna oštećenja i deformacije koje usljed nebrige su posljedica i zemljotresa i požara koji su zadesili kuću. U fasadnoj ravni najveća oštećenja su u dijelu timpanona i fasadnog zida potkrovlja kako u konstruktivnom smislu tako i u ornamentalnom. Deformacije elemenata kuće su u oba pravca.

Nakon iskazane želje javnosti i nadležnih institucija i započete procedure zaštite objekta kao nepokretnog spomenika kulture nadamo se da će u skorijoj budućnosti ova kuća povratiti svoj nekadašnji izgled i uljepšati Bokešku ulicu podsjećajući na minulo vrijeme a time zavrijediti još jedan datum na svom pročelju - godinu obnove.     

Izvor: Paten Studio

Izvor: Paten Studio

Izvor: Paten Studio

Izvor: Paten Studio


26.02.2021. Gradnja


# 3D skeniranje # kuća # spomenikkulture
Crta Izdvajamo

Prvi online expo proizvoda i usluga iz oblasti građevinarstva i arhitekture u Crnoj Gori!